نمی‌دانم، پس هذیان می‌گویم! چرا هوش مصنوعی هنوز از درک پرسش‌های ساده عاجز است؟

نمی‌دانم، پس هذیان می‌گویم! چرا هوش مصنوعی هنوز از درک پرسش‌های ساده عاجز است؟_فرنگی

اموزش

دو ماه از انتشار نسخه جدید از مدل زبانی GPT-5 می‌گذرد. این ارتقا انتظارات را برای یک سطح بالای هوشمندی در چت‌جی‌پی‌تی افزایش داده بود. برخی امیدوار بودند این نسخه به سوی رؤیای هوش جامع مصنوعی حرکت کند، یعنی ماشین‌هایی که مانند انسان‌ها استدلال کنند و مسائل را حل کنند.

اما در عمل، کاربران شبکه‌های اجتماعی متوجه شدند که نسخه جدید ChatGPT در برابر پرسش‌های ساده و بی‌ضرر سردرگمی عجیبی دارد. یکی از این نمونه‌ها مربوط به پرسش ساده‌ای بود: «آیا تیمی در لیگ فوتبال آمریکایی وجود دارد که نامش به S ختم نشود؟»

این سؤال ظاهراً ساده است. اگر کسی اندکی با لیگ فوتبال آمریکایی آشنا باشد، متوجه می‌شود که تمام نام تیم‌ها به S ختم می‌شوند؛ از میامی دلفینز و گرین بی پکرز گرفته تا واشینگتن کامندرز و شیکاگو بیرز. اما پاسخ چت‌جی‌پی‌تی به این پرسش تبدیل به یک ماجرای طولانی و گیج‌کننده شد.

چت‌جی‌پی‌تی ابتدا با اطمینان می‌گوید: «بله، دو تیم هستند که اسمشان به S ختم نمی‌شود.» سپس «میامی دلفینز» و «گرین بی پکرز» را مثال می‌زند که هر دو دقیقاً به S ختم می‌شوند. بعد متوجه اشتباه خود می‌شود و می‌گوید: «صبر کنید، درستش این است: واشینگتن کامندرز و شیکاگو بیرز که باز هم هر دو به S ختم می‌شوند.

چرخه‌ی یادشده بارها تکرار می‌شود و مدل هر بار قول می‌دهد «این بار جواب درست را می‌دهم»؛ اما دوباره همان اشتباه‌ها را تکرار می‌کند. در نهایت، هیچ‌وقت به پاسخ صحیح نمی‌رسد؛ زیرا اساساً هیچ تیمی در لیگ فوتبال آمریکایی وجود ندارد که اسمش بدون S تمام شود.

این مشکل فقط یک سؤال نیست.

مورد تشریح‌شده تنها نمونه‌ای از اشتباهات جی‌پی‌تی-۵ نبود. کاربران مثال‌های دیگری هم گزارش کردند. مثلاً پرسشی درباره وجود «ایموجی اسب دریایی افسانه‌ای» را مطرح کردند. در واقعیت، چنین ایموجی‌ای هیچ‌وقت در فهرست رسمی ایموجی‌ها وجود نداشته است. اما چت‌جی‌پی‌تی شروع کرد به توضیحاتی طولانی و حتی اصرار داشت که این ایموجی‌ واقعی است.

چنین رفتار به‌خوبی نشان می‌دهد که مدل، برای راضی کردن کاربر گاهی دست به «اختراع واقعیت» می‌زند. به این پدیده هذیان در هوش مصنوعی گفته می‌شود.

کارشناسان چند دلیل برای چنین رفتارهایی مطرح کرده‌اند: مدل‌ها معمولاً طوری آموزش داده شده‌اند که پاسخ مثبت و قانع‌کننده بدهند، nawet اگر صددرصد مطمئن نباشند. به همین دلیل به جای اینکه بگویند «نمی‌دانم»، سعی می‌کنند چیزی بسازند.

  • ساختار دوگانه GPT-5
  • تعارض بین سرعت و دقت

افرادی که با این رفتارها روبرو شدند، واکنش‌های متفاوتی داشتند. برخی با طنز و سرگرم‌کردن به موضوع نگاه کردند. برخی ناامید یا حتی عصبانی شدند. فشار نارضایتی‌ها باعث شد که شرکت دسترسی به مدل‌های قدیمی‌تر را دوباره بازگرداند.